سئو تکنیکال

بسیاری از خطاهای فنی از یکی دانستن این سه مرحله ناشی می‌شوند. خزش (Crawl) یعنی ربات گوگل آدرس را پیدا کند و محتوای آن را دریافت کند. ایندکس (Index) یعنی گوگل تصمیم بگیرد آن صفحه را در پایگاه داده‌اش نگه دارد. رتبه‌بندی مرحله سوم است و فقط برای صفحه‌های ایندکس‌شده معنا دارد.

هر ابزار فنی روی یکی از این مراحل اثر می‌گذارد و نباید به‌جای دیگری به کار برود:

• robots.txt خزش را کنترل می‌کند، نه ایندکس را؛ آدرسی که در robots.txt مسدود شده، اگر از جای دیگری لینک گرفته باشد، ممکن است بدون محتوا در نتایج ظاهر شود.
• متاتگ noindex جلوی ایندکس را می‌گیرد، اما گوگل فقط وقتی آن را می‌بیند که اجازه خزش صفحه را داشته باشد؛ مسدود کردن هم‌زمان صفحه در robots.txt و گذاشتن noindex روی آن، عملاً noindex را بی‌اثر می‌کند.
• تگ canonical یک پیشنهاد است، نه دستور؛ اگر لینک‌های داخلی، نقشه سایت و ریدایرکت‌ها نسخه دیگری را نشان دهند، گوگل ممکن است canonical شما را نادیده بگیرد.

گزارش «صفحه‌ها» در سرچ کنسول و ابزار URL Inspection نقطه شروع تشخیص‌اند، چون نشان می‌دهند گوگل هر آدرس را در کدام مرحله متوقف کرده است.

گوگل تجربه کاربری صفحه را با سه شاخص می‌سنجد. LCP (Largest Contentful Paint) زمان نمایش بزرگ‌ترین عنصر محتوایی در دید اول است. INP (Interaction to Next Paint) که از سال ۲۰۲۴ جایگزین FID شد، سرعت پاسخ صفحه به کلیک، لمس و تایپ کاربر را در طول کل بازدید می‌سنجد. CLS (Cumulative Layout Shift) میزان جابه‌جایی ناخواسته عناصر هنگام بارگذاری را نشان می‌دهد.

ملاک گوگل داده میدانی کاربران واقعی است که در گزارش Core Web Vitals سرچ کنسول و بخش بالای PageSpeed Insights دیده می‌شود، نه فقط نمره آزمایشگاهی Lighthouse. به همین دلیل گاهی نمره آزمایشگاهی بالاست اما سرچ کنسول مشکل گزارش می‌کند، یا برعکس.

علت‌هایی که در کار فنی بیشتر با آن‌ها روبه‌رو می‌شویم:

• تصویر اصلی بالای صفحه که دیر کشف می‌شود، حجم زیادی دارد یا به‌اشتباه lazy-load شده است
• اسکریپت‌های سنگین شخص ثالث مثل چت آنلاین، ابزارهای تحلیلی و پیکسل‌های تبلیغاتی که رشته اصلی مرورگر را اشغال می‌کنند
• تصاویر، بنرها و جایگاه‌های تبلیغ بدون ابعاد مشخص، و فونت‌هایی که هنگام بارگذاری چیدمان را تغییر می‌دهند
• پاسخ کند سرور (TTFB) به‌دلیل هاست ضعیف، نبود کش یا کوئری‌های سنگین پایگاه داده

سرعت یکی از سیگنال‌های رتبه است اما جای محتوای مرتبط و مفید را نمی‌گیرد؛ دلیل اصلی بهبود آن، تجربه بهتر کاربر و تبدیل بیشتر است.

گوگل می‌تواند جاوااسکریپت را اجرا کند، اما رندر در مرحله‌ای جداگانه انجام می‌شود و خطا در اجرای اسکریپت، محدودیت منابع یا وابستگی محتوا به تعامل کاربر می‌تواند باعث شود بخشی از صفحه دیده نشود. سایت‌هایی که با React، Vue یا فریم‌ورک‌های مشابه به‌صورت کامل سمت کاربر (CSR) ساخته شده‌اند بیشتر در معرض این مشکل‌اند.

در بررسی فنی، HTML اولیه را با نسخه رندرشده در URL Inspection مقایسه می‌کنیم و این موارد را می‌سنجیم:

• آیا عنوان، توضیحات متا، canonical و محتوای اصلی در HTML اولیه یا دست‌کم در نسخه رندرشده وجود دارند؟
• آیا لینک‌های داخلی با تگ a و ویژگی href ساخته شده‌اند یا فقط با رویداد کلیک کار می‌کنند؟
• آیا محتوایی که فقط پس از اسکرول یا کلیک بارگذاری می‌شود، برای گوگل قابل دسترسی است؟

راه‌حل معمول، رندر سمت سرور (SSR) یا تولید ایستا (SSG) برای صفحه‌هایی است که باید ایندکس شوند. اگر سایت در حال بازسازی است، این تصمیم باید پیش از شروع توسعه گرفته شود، نه بعد از انتشار.

بخشی از مشکلات فنی نتیجه همان اقداماتی است که به نیت بهبود سایت انجام شده‌اند:

• انتشار نسخه آزمایشی (Staging) بدون محافظت که ایندکس می‌شود، یا برعکس، منتقل شدن تنظیم noindex نسخه آزمایشی به سایت اصلی
• قرار دادن همه آدرس‌ها، از جمله صفحه‌های ریدایرکت‌شده و noindex، در نقشه سایت
• مسدود کردن فایل‌های CSS و JS در robots.txt که مانع رندر درست صفحه برای گوگل می‌شود
• ریدایرکت همه آدرس‌های حذف‌شده به صفحه اصلی، به‌جای مرتبط‌ترین صفحه جایگزین
• افزودن داده ساختاریافته برای اطلاعاتی که در خود صفحه به کاربر نمایش داده نمی‌شود
• کپی کردن دستورهای قدیمی مثل Host در robots.txt که گوگل از آن پشتیبانی نمی‌کند

بسیاری از این موارد را می‌توان با یک ممیزی سئو پیش از شروع کار پیدا کرد. هنگام بازطراحی و انتقال سایت هم رعایت آن‌ها جلوی افت ورودی پس از انتقال را می‌گیرد.

برآورد کار فنی بدون دیدن سایت ممکن نیست، چون حجم آن به ماهیت مشکلات بستگی دارد. عوامل اصلی:

• اندازه سایت و تعداد قالب‌های صفحه؛ رفع یک مشکل در قالب محصول روی همه محصولات اعمال می‌شود، اما سایتی که صفحه‌هایش قالب یکپارچه ندارند کار بیشتری می‌خواهد
• پلتفرم و میزان دسترسی به کد؛ وردپرس، فروشگاه‌ساز آماده و سایت اختصاصی هرکدام محدودیت‌های خود را دارند
• اینکه اجرا با ما باشد یا با برنامه‌نویس شما، و ما مستندسازی و کنترل کیفیت را انجام دهیم
• وضعیت هاست و سرور، به‌ویژه برای مشکلات سرعت
• سرعت خزش دوباره؛ حتی بعد از رفع کامل، زمان دیده شدن اثر در گزارش‌های گوگل به دفعات خزش سایت بستگی دارد و قابل پیش‌بینی دقیق نیست

برای بیشتر سایت‌ها، کار فنی در کنار سئو داخلی صفحه‌ها کامل می‌شود: یکی راه دسترسی گوگل را باز می‌کند و دیگری هر صفحه را برای نیت جست‌وجو آماده می‌کند.